Ungt fólk þarf nýja trú á framtíðina

Það er rétt hjá Grétu Thunberg að ungt fólk er að missa trú á framtíðina af því eldra fólk er að tekur of mikið út á kostnað yngri kynslóða. Við tökum úr gæðum framtíðar með því að finna réttlætingu á slöku siðferði okkar gengdarlausu neyslu. Neyslustiginu er haldið uppi, á kostnað umhverfis og jarðargæða, með markaðsskilaboðum sem normalísera neysluna og segja hana nauðsynlega til að öðlast hamingju.

Miðaldra kynslóðir eru því eins og foreldrar sem sólunda ættarauðnum á meðan börnin horfa á og sjá fyrir sér framtíð án öryggis, í ótryggu umhverfi þar sem sögur af gæðum og neyslu forferða munu þykja ótrúlegar lýsingar og óábyrgar. Setningar frá ungu fólki eins og „þið eruð að eyðileggja okkar framtíð“ (sjá hér og hér) eru farnar að rata í fjölmiðla og er orðinn hinn skiljanlegi nýji undirtónn sem gert hefur baráttu ungs fólks svo miklu öflugri en áður var. Ekki er hægt að bíða eftir að ríkisstjórnir leysi vandann því vandinn er falinn í því hvernig við hegðum okkur sem einstaklingar, í neysluheimi okkar, hvers og eins einstaklings.

Besta leiðin til að breyta þessari þróun á heimsvísu er að skilja hvernig ungu fólki líður. Rannsóknir sýna það að fyrst upp úr 1990 og sérstaklega upp úr aldamótum, fór á örla á auknum kvíða og þunglyndi hjá ungu fólki sem rekja má beint til þess að ungt fólk telur að það sé verið að eyðileggja framtíð þess. En nú er ungt fólk fyrst og fremst börn eldri kynslóða og okkur þykir jú vænt um börnin okkar. Getum við þá ekki drattast til þess að hlusta á þau og framkvæma eitthvað sem er þeirra innsti vilji og dýpsta þrá: Að öðlast nýja trú á sína eigin framtíð?

Hér má sjá að þessi kjarnapunktur er ekki aðeins hrópandi, hann er öskrandi: Með öllum sínum ráðum, lausnum og fyrirheitum sem OECD lönd hafa tiltekið, lofað, samþykkt og ákveðið, mun losun CO2 í andrúmsloft rétt ná að standa í stað en mun aukast mjög mikið í löndum utan OECD (Kína og Indland leiða þá þróun).

Það er því ekki hægt annað en að taka undir þau grunnskilaboð frá ungu fólki eins og Grétu Thunberg, að það sé óskiljanlegt af hverju allir telji að loftslags- og umhverfismál séu mikilvægustu málefni samtímans en samt sé eiginlega enginn að gera neitt sérstakt til að vinna stór skref í málinu. Auðvitað eru margir að gera eitt og annað, flokka sorp, minnka CO2 fótspor o.fl. En heimurinn og ríkisstjórnir eru ekki að gera neitt í takti við hvað málið er alvarlegt. Mannfólk er að breyta loftslaginu, er að breyta loftinu sem það andar að sér. Hvað annað gæti verið mikilvægara að skoða? Af hverju snýst ekki allt um að breyta þessu ástandi? Af hverju loga ekki fréttatímar í umræðum um þetta? Af hverju er þetta ekki á forsíðum flestra blaða? Jú, það er vegna þess að við erum föst í neysluvenjum þar sem við höfum fengið áratugalanga þjálfun í að réttlæta fyrir okkur sjálfum.

Um þetta eru notuð ensku orðin „ignorance“ og „apathy“, það að nenna ekki að hugsa um þessi mál (ignorance / firring) og svo það sem er hálfu verra, að vera bara algjörlega sama (apathy / sinnuleysi).

Við þurfum því að setja fram neyðarkall til okkar sjálfra: Að velja alla neyslu út frá samviskunni, út frá siðferði og að fara í stríð við þægindavenjur okkar sjálfra. Taka upp samviskuval í verslunum, hlusta á hina innri rödd og hætta þægindavali. Gefa hreinlega skít í þægindavalið. Við elskum jörðina, börnin okkar og viljum allt fyrir þau gera. Byrjum þá á neyslunni, hættum að leyfa skilaboðum sem hvetja til neyslu að ná til okkar. Við erum oft á hverjum degi að taka þessar ákvarðanir og það er þar sem þetta allt byrjar.

Það þyrfti því að setja af stað stórt ákall til þess að meirihluti fólk sættist á þennan nýja lífsstíl: Að láta samvisku og siðferði stýra neyslu, að segja það upphátt að þægindavalkostirnir séu einfaldlega nánast að drepa okkur, eru að grilla okkur hægt á teini. Tökum á móti nútímanum og hættum þessari meðvirkni með neyslumenningunni. Við vitum það öll að hamingjan tengist ekki neyslu, og fleiri og fleiri eru að átta sig á því, á eigin skinni, að hamingjan er einmitt nátengd því að hemja eigin neyslu, að finna tengingu við núið í því að vera ekki að hugsa um næsta neyslupunkt, næsta tækifæri til að kaupa meira af þessu nýja og sniðuga. Þetta var nefnilega aldrei fótur fyrir þessu neyslutengda loforði um hamingjuna, þetta var allan tíman öfugt: Hamingjuna finnum við með því að takmarka neyslu okkar og finna þar með fyrir okkur sjálfum, ná tengslum við núið, okkur sjálf og heiminn í leiðinni. Gefum ungu fólki (og okkur sjálfum) nýja von: Látum samviskuna stýra neyslunni, ekki þægindavalkostina.

Hér er listi sem hægt er að byrja á:

 

Facebook Comments

Check Also

Traust eflist ekki með yfirlýsingum um að ætla sér að gera betur

Eitt sinn var sú tíð að nóg að gera svona til að fá aukið traust …